Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW, xác lập khuôn khổ mới về đầu tư nước ngoài, chuyển dịch trọng tâm từ thu hút vốn thuần túy sang nâng cao chất lượng dòng vốn và mức độ lan tỏa vào nền kinh tế nội địa.

Các mục tiêu chiến lược giai đoạn 2026-2030 bao gồm:

• Thu hút 200-300 tỷ USD vốn đăng ký mới và 150-200 tỷ USD vốn thực hiện. Việt Nam đặt kỳ vọng 75% nguồn vốn sẽ đến từ các nền kinh tế phát triển;
• Tăng 30% số lượng doanh nghiệp thuộc danh sách Fortune 500 đầu tư vào Việt Nam, đồng thời có ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở hoặc trung tâm nghiên cứu tại đây.
• Song song đó, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành then chốt được đặt mục tiêu đạt 45-50%, cùng với việc đưa khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước (bao gồm 500-1.000 nhà cung cấp hàng đầu) tham gia vào chuỗi cung ứng của các nhà đầu tư nước ngoài.

Tầm nhìn đến năm 2045, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài dự kiến sẽ đóng góp khoảng 30% GDP, tăng đáng kể so với mức 20% hiện nay.

Năm 2025, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 367,1 tỷ USD vào tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước (đạt 475,04 tỷ USD), chiếm tỷ trọng 77,3%. Vốn đầu tư đang tập trung mạnh vào các ngành có giá trị gia tăng cao và hàm lượng công nghệ lớn. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì vai trò chủ đạo, luôn chiếm trên 55% tổng vốn đầu tư trong những năm gần đây (56,5% vào năm 2025 và 65% trong 5 tháng đầu năm 2026). Trong đó, lĩnh vực điện tử, máy vi tính và các sản phẩm quang học – bao gồm công nghiệp bán dẫn và chuỗi cung ứng liên quan – đang chiếm tỷ trọng ngày càng tăng, được thúc đẩy bởi các dự án từ Samsung, Intel, Amkor và nhiều tập đoàn lớn khác. Ngoài ra, năng lượng tái tạo, các ngành xanh và hạ tầng dịch vụ số cũng ghi nhận sức hút đầu tư đáng kể, khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Sân bay quốc tế Long Thành, dự án hàng không trọng điểm quốc gia, là minh chứng rõ nét cho quy mô đầy tham vọng này: tổng vốn đầu tư cho toàn bộ các giai đoạn dự kiến đạt 16 tỷ USD, nâng công suất của sân bay từ giai đoạn 1 (25 triệu lượt khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm) lên quy mô hoàn chỉnh đạt 100 triệu lượt khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào giai đoạn giữa những năm 2030 đến 2045.

Chuyển dịch sang mô hình phát thải thấp: Với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050, được tuyên bố tại Hội nghị COP26 và thể chế hóa trong Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu, Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư lớn. Cam kết này được hỗ trợ bởi Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) trị giá 15,5 tỷ USD và Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) đã cập nhật. Các cơ hội đầu tư chính bao gồm điện mặt trời, điện gió, giảm phát thải trong công nghiệp nặng (như thép, xi măng, dệt may), nước sạch và vệ sinh môi trường, kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải, nông nghiệp bền vững, hạ tầng xe điện, hydro xanh và thị trường carbon, cùng các giải pháp chuyển đổi công bằng cho cộng đồng chịu ảnh hưởng.

Trung tâm dữ liệu: Đầu tư trong và ngoài nước đang mở rộng nhanh chóng hạ tầng số, được thúc đẩy mạnh mẽ bởi nhu cầu về AI và điện toán đám mây (hyperscale). Các dự án nổi bật đã công bố gồm: khu công nghệ AI 2–2,1 tỷ USD, công suất 200MW tại Thành phố Hồ Chí Minh (liên danh Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc, AIC và VietinBank) có khả năng vận hành tới 100.000 GPU; hệ thống hyperscale 2 tỷ USD do liên danh G42, FPT, VinaCapital và Việt Thái đề xuất; khu công nghệ 1,5 tỷ USD của Saigon Asset Management hợp tác với VSIP tại Bình Dương; các dự án StarMason của Evolution Data Centres và Sembcorp (lần lượt khoảng 500 triệu USD và 480 triệu USD); cùng giai đoạn 1 trị giá 250 triệu USD của Tập đoàn CMC (có khả năng mở rộng lên tới 1 tỷ USD cùng Samsung C&T). Cộng với các dự án Tân Phú Trung của Viettel IDC, liên doanh ST Telemedia – VNG và các trung tâm dữ liệu quốc gia, tổng cam kết đã lên tới hàng tỷ USD. Những nỗ lực này, kết hợp cùng chính sách ưu đãi, đang định vị Việt Nam trở thành một trung tâm hạ tầng số tiềm năng trong khu vực.

Các nhà đầu tư từ Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan chiếm khoảng 70% tổng vốn đầu tư và thương mại của Việt Nam. Samsung – nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất với 24 tỷ USD vốn lũy kế cuối năm 2025 – cùng các nhà cung ứng của Apple như Foxconn vẫn giữ vai trò gắn bó chặt chẽ với nền kinh tế. Với mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam hiện bao phủ 87% GDP toàn cầu, 85% kim ngạch nhập khẩu và 70% kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Các tuyến kết nối hạ tầng mới với Trung Quốc đang củng cố xu hướng này: hành lang đường sắt Lào Cai (8 tỷ USD) dự kiến mở rộng đáng kể năng lực vận chuyển hàng hóa, với mục tiêu nâng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh lên 9-10 tỷ USD vào năm 2030, tăng từ mức 1 tỷ USD hiện nay. Trong khi đó, hành lang đường bộ Lạng Sơn đã đạt kim ngạch thương mại 85,2 tỷ USD trong năm 2025 và hướng tới mục tiêu 110 tỷ USD vào năm 2030 khi dự án Cửa khẩu thông minh nâng công suất thông quan lên gấp 4–5 lần.

Bên cạnh những thành quả ấn tượng, Việt Nam vẫn đối mặt với các thách thức có thể ảnh hưởng đến dòng vốn FDI. Rủi ro từ căng thẳng thương mại toàn cầu, bao gồm những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ, là một yếu tố đáng quan ngại. Các điểm nghẽn hạ tầng, bao gồm ùn tắc cảng biển và nguy cơ thiếu điện, đòi hỏi những giải pháp khẩn trương. Thêm vào đó, với quy mô dân số hơn 100 triệu người, khoảng cách về trình độ lao động cần sớm được thu hẹp để đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghệ cao như AI và robot. Việc nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động và cải thiện tính linh hoạt trong hành chính chính là yếu tố then chốt để duy trì đà tăng trưởng.