Lực lượng lao động chất lượng cao: Thành công của khu vực doanh nghiệp tư nhân bắt nguồn từ hệ thống giáo dục xuất sắc của Việt Nam, nơi đào tạo ra lực lượng lao động có kỹ năng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức. Trong đánh giá PISA năm 2022, học sinh 15 tuổi của Việt Nam xếp thứ 31 toàn cầu về toán học và thứ 34 về khoa học, vượt qua nhiều quốc gia phát triển hơn và đứng thứ hai Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Hàng năm, 50.000-60.000 sinh viên tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin và khoa học máy tính gia nhập thị trường lao động với kỹ năng lập trình và kỹ thuật phần mềm đạt chuẩn quốc tế.

Lợi thế từ tỷ lệ sở hữu nhà ở cao: Một thế mạnh riêng của khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam là tỷ lệ sở hữu nhà ở cao (khoảng 88-90%), thuộc hàng cao nhất thế giới. Điều này giúp các hộ gia đình có thêm nguồn lực tài chính để dành nhiều thu nhập hơn cho giáo dục, khởi nghiệp và tiêu dùng. Nhiều người còn tận dụng giá trị bất động sản của mình để khởi nghiệp hoặc mở rộng kinh doanh. Kết hợp với tốc độ đô thị hóa nhanh và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, điều này tạo ra một nền kinh tế vững mạnh và nhiều cơ hội mới, góp phần thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Nhờ lực lượng lao động chất lượng cao, khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang dẫn dắt quá trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này được hỗ trợ bởi các chính sách chủ động của chính phủ, như Luật Doanh nghiệp năm 2020 và Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị (tháng 5/2025), trong đó xác định khu vực tư nhân là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế, với công nghiệp hóa và số hóa là hai mục tiêu trọng tâm. Với gần 74.000 doanh nghiệp công nghệ số, Việt Nam thu hút các tập đoàn hàng đầu thế giới như Microsoft, Samsung, IBM, Oracle, Qualcomm và NVIDIA. Năm 2024, lĩnh vực gia công phần mềm đạt doanh thu 0,7 tỷ USD, với dự báo tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 1,3 tỷ USD vào năm 2028.

Khu vực doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu các ngành công nghiệp then chốt, gồm sản xuất (điện tử và dệt may), bán lẻ và logistics, đồng thời tiên phong trong các hoạt động xuất khẩu, đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp hơn 77% kim ngạch xuất khẩu, đạt 475 tỷ USD trong năm 2025.

Quá trình chuyển đổi từ mô hình doanh nghiệp nhà nước sang đổi mới sáng tạo do khu vực tư nhân dẫn dắt đã giúp tỷ trọng đóng góp GDP của khu vực này tăng lên 51%, tiến gần hơn tới mục tiêu của chính phủ đến năm 2030. Điều đó cho thấy khả năng thích ứng và tiềm năng tăng trưởng bền vững của khu vực tư nhân.

Khu vực doanh nghiệp tư nhân đang tái định hình ngành nông nghiệp Việt Nam, kết hợp giữa truyền thống và sản xuất hiện đại, giá trị cao. Ngành nông nghiệp, chủ yếu do các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ dẫn dắt, hiện chiếm hơn 11% GDP và sử dụng khoảng 25% lực lượng lao động. Tỷ trọng lao động này đang giảm dần khi nền kinh tế chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ.

Việt Nam thực sự là một cường quốc xuất khẩu nông sản: đứng số 1 thế giới về xuất khẩu hạt điều (5,2 tỷ USD) và hồ tiêu; đứng thứ 2 về cà phê (8,92 tỷ USD) và gạo (hơn 8 triệu tấn xuất khẩu trong năm 2025); đồng thời nằm trong nhóm 3 nước xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới (11,3 tỷ USD). Việt Nam cũng thường xuyên nằm trong nhóm các nước xuất khẩu rau quả hàng đầu thế giới, với kim ngạch đạt 8,56 tỷ USD trong năm 2025.

Nhờ chuyển hướng sang các sản phẩm cao cấp, bền vững và hữu cơ để đáp ứng các thị trường như Mỹ và EU, khu vực này nâng cao giá trị xuất khẩu và củng cố kinh tế nông thôn trong bối cảnh đô thị hóa.

Theo FiinResearch, thị trường y tế tư nhân được dự báo tăng trưởng khoảng 7,5%/năm trong giai đoạn 2025-2030. Việt Nam đặt mục tiêu đạt 33 giường bệnh trên 10.000 dân vào năm 2025 và 35 giường vào năm 2030, trong đó khu vực tư nhân dự kiến chiếm 15% toàn hệ thống y tế vào năm 2030. Sự mở rộng này sẽ bổ sung đáng kể năng lực giường bệnh, thúc đẩy hiện đại hóa và tạo ra cơ hội đầu tư hấp dẫn trong lĩnh vực bệnh viện và các dịch vụ liên quan.

Sự hỗ trợ bền bỉ của chính phủ đã tiếp thêm sức mạnh cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, giúp khu vực này giữ vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động. Trọng tâm là bộ ba nghị quyết được ban hành trong năm 2025: Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị (ngày 4/5), Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội (ngày 17/5), và Nghị quyết 139/NQ-CP là kế hoạch triển khai của Chính phủ. Cùng với Luật Doanh nghiệp năm 2020, các văn bản này đã chuyển trọng tâm chính sách từ mô hình do nhà nước dẫn dắt sang khu vực tư nhân.

Mục tiêu đến năm 2030: 2 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp 55-58% GDP, ít nhất 20 doanh nghiệp lớn hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, và tốc độ tăng trưởng 10-12%/năm. Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng 20 “doanh nghiệp dẫn đầu quốc gia”, tức các doanh nghiệp tư nhân có doanh thu hàng năm từ 1-2 tỷ USD trở lên và giữ vai trò tuyến đầu trong chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh đó, chương trình Doanh nghiệp Tiên phong (hướng tới 1.000 doanh nghiệp) cung cấp ưu đãi về đất đai, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển, tiếp cận vốn dễ dàng hơn, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và phát triển nhân tài.

Nhìn xa hơn đến năm 2045, tầm nhìn đặt ra là hơn 3 triệu doanh nghiệp, đóng góp hơn 60% GDP, với năng lực đổi mới sáng tạo nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á và nhóm 5 nước dẫn đầu châu Á.

Khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam tỏa sáng nhờ lực lượng lao động chất lượng cao, đổi mới công nghệ, hội nhập thương mại toàn cầu, chuyển đổi nông nghiệp, phát triển y tế và tăng trưởng dựa trên tiêu dùng. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, khu vực này đóng góp hơn một nửa GDP của Việt Nam và là một minh chứng thuyết phục cho mô hình phát triển kinh tế thích ứng, toàn diện. Khi tiếp tục bắt nhịp các xu hướng toàn cầu, khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam không chỉ là động lực của sự thay đổi mà còn là hình mẫu cho sự thịnh vượng bền vững trên toàn thế giới.