Giao tiếp trọn vẹn

Sự chuyển hóa đầu tiên trong đời tôi — Tôi đã kết nối lại với Mẹ như thế nào

tác giả: Trương Diệu Lê, đồng Tổng Giám đốc, Mekong Capital

Nếu các anh chị không muốn tiếp tục tham dự khóa học này, các anh chị có thể rời khỏi đây ngay bây giờ. Chúng tôi sẽ hoàn lại học phí cho các anh chị…” — giọng nói đầy mạnh mẽ và sắc sảo của Poorani, người huấn luyện khóa học, vang lên khắp phòng học. Tôi cảm thấy tê cứng cả người, bởi cả nhiệt độ quá thấp đến tê buốt trong căn phòng, lẫn giọng nói táo bạo đầy thách thức của Poorani. Đó là khoảng giữa ngày học đầu tiên trong Landmark Forum, một chương trình phát triển khả năng lãnh đạo, vào giữa năm 2007.

Tôi được cử đến tham gia khóa học này cùng với chị Bích Hà, người chịu trách nhiệm quản lý đào tạo cho Mekong Capital, để trải nghiệm trước khi chúng tôi đem khóa học này về Mekong Capital. Suốt cả buổi sáng người huấn luyện dành để nói về mục đích của khóa học, điều gì bạn có thể làm trong quá trình tham gia khóa học, điều gì bạn không thể làm, các quy định, yêu cầu, hướng dẫn… Sau tất cả những cuộc hội thoại đó, Poorani để chúng tôi quyết định liệu chúng tôi muốn tiếp tục tham gia hoặc rời khỏi khóa học này. Bị cuốn hút bởi sự mạnh mẽ của Poorani, tôi đã quyết định ở lại.

Ba ngày sau đó là một chuyến tàu lượn đầy cảm xúc và trải nghiệm đối với tôi. Hầu hết thời gian, tôi chẳng hiểu mô tê gì tuốt. Sau ngày đầu tiên, thậm chí tôi còn đùa với chị Bích Hà rằng tôi chẳng hiểu vì sao Chris Freund lại gửi chúng tôi đến khóa học này. Đó phải chăng là một kiểu phạt hoặc đại loại như vậy?

Mãi đến hai ngày cuối, một vài tia sáng bắt đầu lóe lên với tôi. Càng tham gia khóa học càng lâu, tôi càng bị cuốn hút vào các cuộc hội thoại. Điều mà tôi được truyền cảm hứng và xúc động nhất chính là khả năng hàn gắn mối quan hệ giữa Mẹ tôi và tôi.

Khi tôi 8 tuổi, mẹ tôi hạ sinh bé Linh, em gái tôi. Và từ giây phút đó trở đi, tôi trở thành một chú vịt con xấu xí. Mọi sự chú ý của ba mẹ và bạn bè của ba mẹ tôi đều dành cho cô em gái xinh đẹp của tôi. Tôi luôn có cảm giác bị lãng quên trong tất cả các sự kiện của gia đình. Một trong những sự cố xảy ra khi tôi 15 tuổi, gia đình tôi lần đầu tiên đi du lịch Hồng Kông, và cả nhà đã đi chơi mà không đem tôi theo. Sự cố đó đã củng cố suy nghĩ của tôi rằng, tôi là một chú vịt con xấu xí trong gia đình, và ba mẹ chẳng yêu thương gì mình cả. Từ lúc đó trở đi, tôi không bao giờ chia sẻ bất kỳ điều gì với ba mẹ nữa. Khi tôi trải qua một ngày tồi tệ ở trường, tôi giữ mọi nỗi buồn bực cho riêng mình. Khi tôi quen người bạn trai đầu tiên, tôi đã giấu chẳng nói với ba mẹ. Khi tôi học cao học ở Mỹ, tôi gặp phải khó khăn vì một người quen định lấy trộm chiếc xe hơi tôi vừa mới mua, và tôi cũng không chia sẻ điều đó với gia đình. Tôi chẳng buồn chia sẻ vì nghĩ rằng “ồ, họ có quan tâm gì đâu. Sao phải bận tâm?”… Tôi có xu hướng dồn nén giữ lại tất cả cảm xúc trong mình và không chia sẻ với bất kỳ ai, ngoại trừ những bạn thân nhất của tôi. Và tôi đã sống như thế với suy nghĩ rằng việc đó thật là bình thường, cho đến ngày tôi tham gia Landmark Forum.

Bạn là một cỗ máy tạo suy diễn!”, giọng nói của Poorani tóm lấy sự chú ý của tôi. “Khi ai đó nói một điều gì, bạn lập tức đưa ra suy diễn về điều người đó nói. Khi ai đó không nói gì cả, thì bạn cũng đưa ra suy diễn về việc người đó không nói gì cả. Mẹ bạn không nói là bà yêu thương bạn, bạn suy diễn là mẹ không yêu bạn. Đúng, chính bạn là người tạo ra tất cả các suy diễn đó.” Thông điệp đó đã bắt dính tôi, đặt tôi ngay trước gương soi, cho tôi thấy hình ảnh phản chiếu chính xác suy nghĩ của mình. Tôi bất chợt nhận ra, tôi đã cho rằng mẹ sai mà không có bất kỳ lý do nào cả. Chính là tôi đã tạo khoảng cách với mẹ. Chính tôi là người tạo những rào cản trong việc giao tiếp với mẹ. Đó là do tôi bị nhầm tưởng giữa những sự việc xảy ra trong thế giới thực với những suy nghĩ của mình về các sự việc đó.

Sau Landmark Forum, tôi về nhà và cuộc hội thoại đầu tiên của tôi là với mẹ. Tôi đã chia sẻ với mẹ về những suy nghĩ tiêu cực trong tâm trí mình suốt một thời gian dài, rằng tôi không nghĩ rằng mẹ yêu thương tôi, hoặc ít ra là tôi cảm thấy tình yêu đấy chưa đủ đầy. Mẹ đã khóc và nói rằng mẹ yêu tôi hơn tất cả mọi thứ trên thế giới này, và mẹ rất tiếc rằng tôi đã có cảm giác như vậy. Tôi nói với mẹ rằng chính tôi mới là người phải nói lời xin lỗi, và tôi sẽ không bao giờ xa cách với bà nữa. Lần đầu tiên trong cuộc đời trưởng thành của mình, tôi có cảm giác được yêu thương, được kết nối và đồng cảm trong mối quan hệ với mẹ. Từ thời điểm đó trở đi, tôi đã có thể chia sẻ với mẹ một cách dễ dàng hơn, ngay cả những suy nghĩ điên rồ nhất tôi cũng có thể chia sẻ với mẹ. Mẹ và tôi, một lần nữa, chúng tôi lại kết nối. Một trong những điều khiến tôi hối tiếc đến hôm nay, đó là tôi chưa bao giờ có cơ hội nói những điều này với ba tôi. Ba đã mất trước khi tôi kịp nhận ra sự ngộ nhận của mình.

Tôi chia sẻ câu chuyện này bởi vì sức mạnh của việc phân biệt giữa điều thật sự diễn ra (sự thật) và điều mà chúng ta suy diễn từ sự việc diễn ra (câu chuyện của chúng ta về những gì đã xảy ra). Đó là hai điều hoàn toàn khác biệt. Và khi chúng ta có thể nhận ra và buông bỏ những suy diễn tiêu cực, chúng ta có thể tạo ra một thế giới mới để đón nhận những mối quan hệ mới và trọn vẹn như tôi giờ đã có thể có với mẹ của mình.

Jerome Downes
Lê và mẹ