Khám phá cốt lõi

Tôi đã học cách sử dụng thời gian hiệu quả hơn bằng cách đặt câu hỏi như thế nào

tác giả: Trương Diệu Lê, đồng Tổng Giám đốc, Mekong Capital

Chris Freund (left) and Truong Dieu Le (right)
Chris Freund (trái) và Trương Diệu Lê (phải)

Vào năm 2004, tôi là một thành viên của đội đầu tư cho Công ty Cổ phần Chế biến Gỗ Đức Thành, một công ty nằm trong quỹ đầu tư thứ nhất của Mekong Capital, quỹ MEF. Lúc đó, tôi chịu trách nhiệm viết Bản Đánh giá Thẩm định cho khoản đầu tư vào Đức Thành. Văn bản này cần được trình lên ủy ban đầu tư của quỹ để duyệt và thông qua quyết định đầu tư vào Đức Thành.

Lúc đó đã là nửa đêm ngày thứ sáu. Tôi đang ngồi trên ghế làm việc, cố gắng hoàn thành xong bản đánh giá. Mọi người trong văn phòng đều đã về từ lâu. Một sự im lặng bao trùm lên không gian, chỉ còn mỗi tiếng gõ lách cách trên bàn phím của tôi là vang lên không ngừng. Đôi tay tôi di chuyển nhoay nhoáy trên bàn phím nhựa, tạo nên một nhịp điệu du dương nghe như tiếng hát của Celine Dion đang hoà cùng tâm trạng hào hứng của tôi lúc này vậy.

Tôi kiểm tra lại bản đánh giá lần cuối và cảm thấy vô cùng tự hào về bản thân. Cuối cùng tôi đã hoàn thành xong bản đánh giá sau bao tháng trời làm việc. Lúc đó, tôi tự tin rằng mình có thể tự mình nộp bản đánh giá mà không cần đặt câu hỏi gì cho anh Chris Freund, dù lúc đó tôi báo cáo chính cho Chris. Đúng thế, không cần hỏi một câu nào cả. Tôi tự thấy bản đánh giá đã sáng tạo lắm rồi, với cơ man những nội dung mới mà tôi nghĩ là sẽ có giá trị lắm đây. Tôi bỏ qua rất nhiều nội dung bình thường được yêu cầu trong bản đánh giá mẫu.

Tự nhẩm là bản đánh giá đã quá hoàn hảo rồi, tôi nhấn nút “gửi” email, chắc mẩm thế nào Chris cũng sẽ thấy ấn tượng và thế nào cũng khen mình.

Sáng thứ hai đầu tuần, Chris gửi cho tôi một email, và tôi thật sự sốc! Anh ấy đã viết lại toàn bộ nội dung Bản Đánh giá Thẩm định và gửi lại cho tôi. Trong email, Chris viết: “Đến giai đoạn này thì tôi sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn cho việc hoàn thành Bản Đánh giá Thẩm định của Đức Thành. Tôi muốn làm xong sớm nhất có thể, nên tôi không thể nào giao lại nó cho em chỉnh sửa vì tôi nghĩ như thế sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Trong một email khác, anh viết: “Tôi không có ý làm em buồn. Em là một trong những người tử tế nhất và tinh ý nhất và có thiện chí nhất mà tôi từng gặp, và tôi cũng ghi nhận là em vô cùng tận tâm và chăm chỉ. Tuy nhiên, bản đánh giá mà em viết đã không đáp ứng được kì vọng của tôi, và nó cũng tốn quá nhiều thời gian để hoàn thành. Những chuyện này khả năng cao là sẽ tránh được nếu tôi được em cung cấp thông tin kĩ lưỡng hơn hay là hỏi nhiều câu hỏi hơn trong quá trình làm đánh giá, bởi thế tôi đã có thể giúp em tập trung sâu hơn vào những vấn đề cốt lõi.” Dù là Chris nói Chris không muốn làm tôi buồn, nhưng đọc xong email của Chris, tôi cảm thấy bị tổn thương vô cùng. Đầu óc tôi đông cứng. Tôi chẳng nghĩ thông được gì nhiều giờ sau đó.

Nhưng dù gì đi nữa, tôi vẫn muốn hoàn thành những gì tôi đã bắt đầu. Tôi vẫn quay lại công ty Đức Thành để hỏi thêm thông tin và thu thập thêm dữ liệu. Tôi cũng gặp thêm nhiều thành viên liên quan để bổ sung thông tin cho bản đánh giá. Mặc dù so với dự kiến ban đầu tôi đã trễ hạn nộp bản đánh giá cho ban điều hành quỹ, song giờ tôi đã có thể thấy rõ điều gì còn thiếu trong bản đánh giá ban đầu mình viết. Lúc đó, tôi đặt rất nhiều áp lực lên bản thân và thậm chí còn mất tự tin vào chính mình nữa. Có thời điểm, tôi nghi ngờ rằng liệu mình có thực sự thích hợp với công việc này hay không.

Đề nghị đầu tư vào Đức Thành cuối cùng cũng được phê chuẩn, và chúng tôi đã thực hiện khoản đầu tư. Sau đó, tôi nhận được thêm một email khác từ Chris: “Cảm ơn Lê. Em đã thực hiện rất tốt các thủ tục để hoàn tất đầu tư vào Đức Thành.

Và may mắn thay, Đức Thành trở thành một khoản đầu tư thành công cho quỹ MEF của chúng tôi.

Tôi đã tự rút ra được rất nhiều bài học quý báu từ trải nghiệm này. Từ đó về sau, tôi luôn hỏi thật kĩ và làm rõ về mục đích và kết quả cần đạt được trước khi bắt tay vào làm bất kỳ dự án nào. Từ đó tôi có thể tập trung nỗ lực vào những vấn đề và kết quả thật sự quan trọng. Tôi đã có thể tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức, tạo ra những tác động lớn hơn nhiều, khi từ đầu tôi dành thời gian để hiểu rõ mục tiêu và tiêu chuẩn của bất kỳ dự án nào trước khi bắt đầu thực hiện.

Câu chuyện này gợi tôi nhớ đến một câu ngạn ngữ: “Ai ngại làm kẻ ngốc trong 5 phút sẽ làm kẻ ngốc cả một đời.